aitodayCập nhật xu hướng AI, chatbot, automation, đào tạo và công nghệ mới mỗi ngày
Đào tạo

Lập trình với Claude (bài 2): CLAUDE.md và chế độ lập kế hoạch — hai thứ tạo khác biệt lớn nhất

Phần lớn trải nghiệm tệ với AI viết code không đến từ mô hình yếu, mà từ việc nó thiếu ngữ cảnh và bị cho sửa code quá sớm. Bài này chỉ ra hai công cụ khắc phục cả hai vấn đề.

14:40 - 22/07/2026 5 phút đọc 20 lượt xem

bài 1 bạn đã cài xong và chạy thử. Bài này đi vào thứ quyết định phần lớn trải nghiệm: Claude biết gì về dự án của bạn, và bạn cho nó hành động vào lúc nào.

Hai than phiền phổ biến nhất khi dùng AI viết code:

  • “Nó viết code không đúng phong cách dự án, phải sửa lại hết”
  • “Nó lao vào sửa 12 file rồi tôi mới nhận ra nó hiểu sai đề bài”

Cái thứ nhất giải quyết bằng CLAUDE.md. Cái thứ hai bằng chế độ lập kế hoạch.

Phần 1 — CLAUDE.md: bộ nhớ dài hạn của dự án

CLAUDE.md là một file văn bản đặt trong thư mục gốc dự án. Claude đọc nó ở mỗi phiên làm việc. Coi như bản hướng dẫn nhập môn bạn đưa cho một đồng nghiệp mới — thay vì phải giải thích lại mỗi sáng.

Tạo file này thế nào

Cách nhanh nhất: trong phiên Claude Code, gõ lệnh /init. Nó tự đọc dự án và soạn bản nháp.

Nhưng đừng dừng ở đó. Bản tự sinh thường dài và thừa. Việc của bạn là cắt xuống chỉ còn những gì Claude không thể tự đoán ra.

Nên viết gì vào

Lệnh hay dùng. Chạy dự án bằng lệnh gì, chạy test bằng lệnh gì, build ra sao. Đây là thứ có giá trị ngay lập tức — không có nó, Claude phải mò hoặc hỏi bạn mỗi lần.

Quy ước của nhóm. Đặt tên biến kiểu gì, cấu trúc thư mục ra sao, dùng thư viện nào cho việc gì. Ví dụ: “Gọi API luôn qua lớp bọc trong services/, không gọi fetch trực tiếp trong component.”

Những quyết định đã chốt. Loại thông tin quý nhất, vì Claude không đời nào tự đoán được. Ví dụ: “Đã bỏ Redux, dùng Context API — đừng đề xuất quay lại Redux.” hoặc “Bảng users không được sửa schema, hệ thống cũ còn phụ thuộc.”

Điều cấm. “Không tự chạy lệnh xóa file. Không commit hộ. Không sửa file trong thư mục legacy/.”

Không nên viết gì

Đừng chép lại thứ Claude tự đọc được từ code. Danh sách thư viện đã có trong package.json. Cấu trúc thư mục nó tự nhìn thấy. CLAUDE.md dài dòng chỉ làm loãng những chỉ dẫn thật sự quan trọng.

Quy tắc kiểm tra: mỗi dòng trong CLAUDE.md phải trả lời được câu hỏi “Nếu không có dòng này, Claude sẽ đoán sai điều gì?”. Không trả lời được thì xóa.

Việc của bạn là biến mớ yêu cầu lộn xộn trong đầu thành thứ gọn gàng mà Claude làm theo được
Việc của bạn là biến mớ yêu cầu lộn xộn trong đầu thành thứ gọn gàng mà Claude làm theo được

Phần 2 — Chế độ lập kế hoạch: nghĩ trước, sửa sau

Đây là tính năng bị bỏ qua nhiều nhất, mà lại tiết kiệm thời gian nhiều nhất.

Mặc định, bạn giao việc thì Claude bắt tay làm ngay. Với việc nhỏ thì tốt. Với việc đụng vào nhiều file, nó có thể lao đi theo một hướng sai và bạn chỉ nhận ra sau khi mười file đã bị sửa.

Chế độ lập kế hoạch tách hai giai đoạn ra: Claude tìm hiểu và đề xuất kế hoạch, nhưng chưa được sửa gì cả. Bạn duyệt kế hoạch, chỉnh cho đúng, rồi mới cho chạy.

Cách dùng

Nhấn Shift+Tab để chuyển sang chế độ lập kế hoạch. Quy trình chuẩn:

  1. Vào chế độ lập kế hoạch
  2. Mô tả việc cần làm
  3. Claude tìm hiểu code rồi trình bày kế hoạch
  4. Bạn đọc và chỉnh kế hoạch — đây là bước quan trọng nhất
  5. Ưng rồi mới chuyển sang chế độ cho phép sửa

Nguyên tắc đáng nhớ: dồn công sức vào bản kế hoạch để Claude làm đúng ngay lần đầu. Mười phút đọc kế hoạch tiết kiệm được một tiếng sửa hậu quả.

Khi nào bắt buộc dùng

  • Việc đụng từ ba file trở lên
  • Sửa thứ bạn chưa hiểu rõ
  • Refactor, đổi kiến trúc
  • Bất cứ khi nào bạn thấy mơ hồ về cách làm

Việc nhỏ và rõ ràng — sửa một lỗi chính tả, thêm một hàm nhỏ — thì không cần, cứ để nó làm luôn.

Phần 3 — Khoanh vùng ngữ cảnh, đừng đổ cả kho

Một hiểu lầm phổ biến: cửa sổ ngữ cảnh càng lớn thì cứ nhét càng nhiều càng tốt.

Thực tế ngược lại. Đổ cả repo vào khiến Claude phải tự đoán phần nào liên quan, và nó đoán không phải lúc nào cũng trúng. Chỉ ra đúng vùng cần làm việc thì kết quả tốt hơn hẳn.

Thay vì: “Sửa lỗi giỏ hàng”
Hãy viết: “Trong src/cart/, khi khách xóa món cuối cùng thì tổng tiền vẫn giữ giá trị cũ. Xem CartSummary.tsx và hook useCart.”

Bạn không cần biết chính xác lỗi ở đâu — chỉ cần thu hẹp vùng tìm.

Ba thói quen nên tập ngay

1. Một phiên, một việc. Đừng làm ba tính năng khác nhau trong cùng một cuộc hội thoại dài. Ngữ cảnh lẫn lộn khiến chất lượng giảm dần.

2. Đọc kỹ trước khi duyệt thay đổi. Đọc từng thay đổi như đọc pull request của thực tập sinh. Chỗ nào thừa? Chỗ nào chưa xử lý lỗi? Đây là kỹ năng quan trọng nhất khi làm việc với AI.

3. Cập nhật CLAUDE.md khi phát hiện lỗi lặp lại. Nếu Claude mắc cùng một sai lầm lần thứ hai, đó là dấu hiệu thiếu một dòng trong CLAUDE.md. Ghi ngay vào — chi phí một phút, tiết kiệm cho mọi phiên sau.

Bài cuối của series sẽ nói về subagent để chạy nhiều việc song song, cách phân quyền cho an toàn, và quy trình dùng Claude để soát chính code do Claude viết ra.

Chia sẻ bài viết
Tin mới
Đăng ký nhận bản tin AI hàng tuần
Luôn cập nhật những tin tức AI mới nhất, xu hướng công nghệ, hướng dẫn sử dụng AI và các bài phân tích chuyên sâu. Đăng ký để nhận những nội dung nổi bật được gửi trực tiếp đến email của bạn mỗi tuần.